Elektrik tesisatı, evin gözle görülmeyen tek altyapısıdır. Su kaçağını lekeden anlarsınız, çatlağı gözünüzle görürsünüz; ama duvarın içindeki kablonun yalıtımı otuz yılda kuruyup çatlarken hiçbir belirti vermez. Ta ki bir gün verene kadar.
İyi haber şu: tesisat aslında yenilenmesi gerektiğini söyler, sadece dilini bilmek gerekir. İşte o işaretler.
Tesisatın Bir Ömrü Var
Elektrik tesisatının ortalama ömrü 25-30 yıl kabul edilir. Bu, kablonun bir anda kopacağı anlamına gelmez; yalıtım malzemesi zamanla sertleşir, esnekliğini kaybeder ve çatlamaya başlar. Çatlayan yalıtım demek, kaçak akım ve kısa devre riski demek.
Ama yaş tek başına belirleyici değil. Asıl mesele şu: 1990'da çekilmiş bir tesisat, o günün evine göre tasarlanmıştı. O evde klima yoktu, bulaşık makinesi yoktu, elektrikli fırın yoktu, her odada şarj olan üç cihaz yoktu. Bugün aynı tesisata bunların hepsini bağlıyoruz. Kablo aynı kablo, ama yük iki katına çıktı.
1. Sigortalar Sık Sık Atıyor
En yaygın ve en net işaret. Tesisat, bugünkü cihaz yükünü kaldıramıyor demektir. Ayrıntılı sebepleri sigorta neden sürekli atıyor yazımızda ele aldık.
2. Prizlerde Kararma, Sararma veya Erime İzi
Priz çevresinde kahverengileşme, sararma veya plastikte erime varsa orada ısınma oluyor demektir. Isınma genelde gevşemiş bir bağlantıdan kaynaklanır ve gevşek bağlantı, ev yangınlarının en sık elektriksel sebeplerinden biridir.
Bu belirtiyi asla kozmetik bir sorun olarak görmeyin. Prizi değiştirmek çoğu zaman yetmez; arkasındaki bağlantının ve kablonun kontrol edilmesi gerekir.
3. Evde Topraklama Yok
Prizlerinize bakın: iç kenarlarında metal temas yayları veya ortada bir metal pim var mı? Yoksa o prizler topraksızdır.
Topraklama, cihaz gövdesine kaçan elektriğe insan yerine tercih edeceği kolay bir yol sunar. Topraksız bir evde çamaşır makinesine dokunduğunuzda hissettiğiniz o karıncalanma tesadüf değildir; elektrik sizin üzerinizden toprağa gitmeye çalışıyordur. Topraklamanın olmadığı bir tesisat, yaşı ne olursa olsun yenilenmeye adaydır.
4. Panoda Kaçak Akım Rölesi Yok
Panonuzda test düğmesi olan bir röle yoksa, evinizde elektrik çarpmasına karşı hiçbir koruma yok demektir. Normal sigorta bu işi yapmaz. Detayları kaçak akım rölesi nedir yazımızda anlattık.
5. Sigortalar Hâlâ Eski Tip Buşonlu
Panonuzda vidalı, seramik gövdeli, içinden telli buşon sigortalar varsa tesisatınız muhtemelen 30 yaşın üzerindedir. Bu sigortaların en tehlikeli yanı şudur: attıklarında insanlar içine tel sararak veya madeni para koyarak çalıştırmayı denemiştir. Böyle bir müdahale görmüş sigorta, hiçbir koruma sağlamaz.
6. Anahtara Bastığınızda Işıklar Kırpışıyor
Bir cihaz devreye girdiğinde ışıkların gözle görülür şekilde kısılması veya kırpışması, tesisatta gevşek bağlantı ya da yetersiz kesit olduğunun işaretidir. Ara sıra ve hafifçe olması normal sayılabilir; belirgin ve sürekliyse değildir.
7. Yanık veya Balık Kokusuna Benzer Bir Koku
Elektrik yalıtımı ısındığında kendine has, keskin, hafif balığımsı bir koku çıkarır. Bir priz, anahtar veya panonun yakınında böyle bir koku alıyorsanız bu acil durumdur. Kokunun geldiği hattın sigortasını indirin ve elektrikçi çağırın.
Tadilat Yapacaksanız: Sıralama Para Kazandırır
Evinde tadilat yapan çok kişinin sonradan pişman olduğu bir hata var: elektrik işini en sona bırakmak veya hiç düşünmemek.
Doğru sıra şudur: elektrik ve su tesisatı, duvarlar kapanmadan önce yapılır. Boya bittikten, seramik döşendikten, mutfak takıldıktan sonra tesisat yenilemeye karar verirseniz, yeni yaptırdığınız her şeyi kırmak zorunda kalırsınız. Aynı iş, doğru zamanda yapıldığında çok daha ucuza ve çok daha temiz biter.
Tadilat düşünüyorsanız, daha proje aşamasındayken tesisatı bir elektrikçiye kontrol ettirin.
Her Şeyi Birden Yenilemek Şart mı?
Hayır. Tesisat yenileme her zaman evi baştan kırmak demek değildir. Bazı durumlarda pano yenilemek, kaçak akım rölesi eklemek ve yüksek güçlü cihazlara ayrı hat çekmek işi görür. Bazı durumdaysa gerçekten komple yenileme gerekir.
Hangisinin gerektiğini anlamanın yolu tahmin değil, ölçüm ve keşiftir. Bir elektrikçi panoya ve birkaç noktaya bakarak tesisatın durumu hakkında hızlıca fikir verebilir.
Eskişehir'de Tesisat Kontrolü ve Yenileme
Yukarıdaki işaretlerden birkaçı evinizde varsa, bunu ertelemeyin. Elektrikçi Eskişehir olarak Odunpazarı ve Tepebaşı'nda 7/24, Eskişehir'in diğer ilçelerinde randevulu hizmet veriyoruz. Tesisat kurulumu ve yenileme için arayın: 0546 587 66 52.
